Nooit meer te druk: quick fix of root cause analysis?

Iedereen die werkt met IT-systemen of duurzame productiemiddelen kent ze: ‘quick fixes’. Korte termijn oplossingen voor urgente problemen. Meestal is het niet nodig om het hele systeem op zijn kop te zetten. Maar soms duiken er steeds opnieuw problemen op, die dezelfde dieperliggende oorzaak hebben. Dan is het beter om de ‘root cause’ van de problemen grondig te analyseren. Toch wordt vaak nog lang de makkelijkere weg van symptoombestrijding gekozen. Hetzelfde geldt voor onze persoonlijke uitdagingen: het is makkelijker om af en toe een pleister te plakken, dan de problemen bij de bron aan te pakken.

Experimenteren of analyseren?

De wereldwijde (zelfhulp, jawel) bestseller ‘Nooit meer te druk’ van Tony Crabbe belooft een opgeruimd hoofd in een overvolle wereld. Het biedt oplossingen om meer controle over je leven te krijgen: hoe voorkom je een overvol leven, hoe stop je de identificatie met druk zijn en hoe geef je prioriteit aan wat werkelijk van waarde is in het leven. Allemaal buitengewoon zinnige aanwijzingen hoe je minder druk kunt worden, maar nog niet waarom je zo druk bent. Het neigt naar symptoombestrijding. Crabbe baseert zich op cognitieve dissonantie: wanneer je gedrag niet in overeenstemming is met je overtuigingen, probeer je deze dissonantie op te heffen. Het idee is, dat wanneer je gaat experimenteren met nieuwe strategieën om minder druk te zijn, je gedrag niet meer in overeenstemming zal zijn met je diepere overtuigingen. Als je dit gedrag vervolgens consequent en bewust inzet, past je denken zich aan. Zoals Amy Cuddy zei: ‘fake it ‘till you become it’.

Pas achterin het boek, na 300 bladzijden aan tips en strategieën om je minder druk te gedragen, zet Crabbe de stap naar wat hij ‘diepgaande verandering’ noemt: als je er ondanks alles níet in slaagt dingen te veranderen, moet je je niet alleen op je gedrag richten, maar ook op jezelf. Daarbij noemt hij twee soorten problemen die je tegen kunt komen in een veranderproces: technische en adaptieve problemen. Waar voor technische problemen helder omschreven oplossingen bestaan, is er voor adaptieve problemen geen eenduidige oplossing. Wanneer je hiervoor toch steeds quick fixes inzet, is de kans groot dat de problemen zich blijven voordoen. Voor het oplossen van adaptieve problemen, moet je op zoek naar wat hij noemt ‘concurrerende doelstellingen’: dat wat je tegenhoudt om het probleem écht op te lossen. In het geval van drukte zou dat bijvoorbeeld de angst om tekort te schieten kunnen zijn.

De beste aanpak ligt waarschijnlijk ergens in het midden. Wacht vooral niet tot je hebt geanalyseerd waarom je zo druk bent, maar begin met experimenteren: minder vaak je mail checken, je agenda kritisch bekijken of vroeger naar bed gaan. Er staan genoeg aanwijzingen in het boek om een goede start te maken. Als je na een tijdje echter nog steeds het gevoel hebt altijd tekort te schieten, dan moet je doorbladeren naar bladzijde 309. Dan is het tijd voor een ‘root cause analysis’.

Uit mijn leven gegrepen

Zelf werd ik gedwongen tot een diepgaande analyse door een onbenullige sportblessure. Met een zweepslag in de kuitspier kwam ik toevallig bij een ontzettend goede masseur terecht. Waar de meeste therapeuten het acute probleem oplossen met massage en oefening, keek hij waardoor het mechanisme dat de zweepslag veroorzaakte op scherp was gezet. Alle spieren in het nek-, schouder en borstgebied bleken gespannen te zijn. Hij daagde me uit om op zoek te gaan naar de oorzaak van deze spierspanning. Omdat ik me verder niet gespannen vóelde, vermoedde ik dat het te maken had met de combinatie beeldschermwerk en slechte houding. Ik kreeg de opdracht een tijdje te letten op lichamelijke signalen, maar deze niet meteen te rationaliseren. Dat vond ik lastig, maar na een aantal behandelingen kwam ik uiteindelijk tot de conclusie dat multitasken de veroorzaker is. Ik doe veel dingen tegelijk en heb altijd haast. Waarom? Verantwoordelijkheidsgevoel. Loslaten is mijn thema en iets meer in het moment zijn, in plaats van drie stappen vooruit denken. Voor mij ligt de oplossing dus ook niet in quick fixes als een gestructureerde agenda, vaste routines of andere prioriteiten. Die helpen ook, maar lossen uiteindelijk niet écht iets op. Voor mij helpt het om af en toe iets helemaal in de soep te laten lopen en te zien dat het zich vanzelf oplost.

Dus…

Als je vindt dat je het te druk hebt en je wil er iets aan doen: gewoon beginnen. Maar als je ondanks alle druktestrategieën nog steeds géén opgeruimd hoofd hebt in een overvolle wereld, dan zal je moeten ontdekken waarom jij je druk maakt.

Site Footer

Sliding Sidebar