Misvattingen over talent

Er is een categorie supermensen die schijnbaar moeiteloos uitzonderlijke prestaties levert. Succesvolle sporters, musici en ondernemers die met kop en schouders boven de massa uitsteken. We schrijven dat vaak toe aan talent. Maar door te denken dat de snelheid van Dafne Schippers, de stem van Beyoncé en het imperium van Richard Branson het gevolg zijn van talent, gaan we voorbij aan alles wat vooraf ging aan hun succes. Dat kan tot de beperkende overtuiging leiden dat je tot grote hoogte kunt stijgen als je maar talent hebben, of dat het geen zin heeft om het te proberen als je dat niet hebt. De 15-jarige fan die hoopt zelf ook ‘ontdekt’ te worden of de 45-jarige blogschrijfster die al 35 jaar denkt dat ze niet kan tekenen.

Misvattingen over uitzonderlijke prestaties

zwemmenEen aantal jaren geleden onderzocht socioloog Daniel Chambliss wat maakt dat mensen excelleren (het consistent leveren van superieure prestaties). Hiertoe sprak hij diverse personen in de zwemwereld en observeerde hij langere tijd het gedrag van zwemmers op verschillende niveaus. Hoewel ook van toepassing op kunst of zaken, koos hij voor sport omdat succes en prestatie hierin duidelijk gedefinieerd en meetbaar zijn.

  • Excelleren is niet het gevolg van een specifieke afwijkende persoonlijkheid, kwantitatieve veranderingen in gedrag (meer trainen) of aangeboren talent.
  • Mensen excelleren door kwalitatieve differentiatie: ze doen dingen anders. Op hetzelfde niveau kan meer trainen tot betere prestaties leiden, maar tussen niveaus maken kwalitatieve factoren als techniek, discipline en attitude het verschil. Subtoppers worden geen toppers door meer trainen, maar door anders trainen.
  • Het waarom van excellentie zoeken in zoiets als ‘talent’, mystificeert de prestatie. Er zijn vele andere factoren die buitengewone prestaties beter verklaren, zoals geografische locatie, betrokken ouders, financiële middelen en goede coaches. Een bepaalde aanleg is misschien nodig, maar er zijn genoeg mensen met dezelfde aanleg die niet zo ver komen.

Het alledaagse als sleutel tot succes

We willen alleen zo graag geloven dat mensen buitenaardse prestaties neerzetten door een aangeboren talent. Tijdens de Olympische Spelen in Rio zaten Anna van der Breggen en Tom Dumoulin in de medailletaxi van Viggo Waas. Ze gaven een leerzaam inkijkje in het hoofd van de topsporter. Tegenover de gewonnen Olympische medailles staan vele verloren wedstrijden. Dat ziet het publiek niet. Uitzonderlijke prestaties zijn het gevolg van jarenlang keihard werken en incasseren op weg naar de ultieme droom.

lees verder onder het filmpje

  • Chambliss concludeert dat excelleren ‘alledaags’ is. Superieure prestaties ontstaan door de combinatie van tientallen kleine vaardigheden of activiteiten, gericht op groei en ontwikkeling. Er is weinig bijzonders aan afzonderlijke activiteiten als op tijd komen, elke training correct uitvoeren, of wedstrijdvideo’s bekijken, het is het geheel dat telt.
  • Ook motivatie is alledaags. Sporters trainen niet voor grote doelen als de Olympische Spelen over 10 jaar. Ze richten zich op korte termijn overwinningen en beleven er plezier aan dat ze met elke training beter worden.
  • Bij het nastreven van topprestaties is juist alledaagsheid de sleutel tot psychologisch voordeel. Het spannende wordt beheersbaar door vaste gewoontes rond trainingen en wedstrijden, zoals visualisatie en warming up, te cultiveren.

Conclusie

Mijn belangrijkste inzicht naar aanleiding van Chambliss’ onderzoek, is onze misvatting over talent of aanleg. Hoeveel mensen zijn er niet die al sinds de basisschool denken dat ze niet kunnen zingen, tekenen of spreken in het openbaar? Ik zie het al bij onze kinderen: James lijkt meer aanleg te hebben voor balsporten, Emma niet. Maar James vindt het ook leuk om achter een bal aan te draven en wordt daardoor elke dag beter. In vergelijking met James heeft Emma weinig balgevoel. Dat vindt ze zelf ook, waardoor ze niet graag meedoet aan balspellen. Dat wordt uiteindelijk een self-fulfilling prophecy, omdat ze er zo ook nooit beter in zal worden.

Kortom, als we prestaties toeschrijven aan talent of aanleg, kan het idee ontstaan dat we iets nooit zullen leren, of dat juist alles ons aan zal komen waaien. In beide gevallen creëren we een fixed mindset die ons de rest van ons leven kan achtervolgen.

mindset

Site Footer

Sliding Sidebar

Social Profiles

Contact

E-mail
melanie@melanielemmen.com