TED: Dan Ariely over ‘bugs’ in onze morele code

Dan Ariely is gedragseconoom en deed onder andere onderzoek naar bedrog. De gedragseconomie heeft als doel de economische wetenschap realistischer te maken door deze te voorzien van psychologische invloeden. Ariely testte in verschillende experimenten onder welke omstandigheden mensen bereid zijn oneerlijk te zijn. Vanuit de economische theorie zou je verwachten dat mensen de pakkans en de straf afwegen tegen de winst. Dat zou betekenen dat als het financiƫle voordeel groter wordt, of de kans om betrapt te worden kleiner, mensen meer valsspelen. Maar mensen bleken niet gevoelig voor economische incentives.

Het lijkt erop dat de meesten van ons bereid zijn om een af en toe een beetje oneerlijk te zijn, zolang we maar een goed gevoel houden over onszelf. Mensen blijken eerlijker te zijn, als ze aangesproken worden op hun morele gevoel. Ariely liet deelnemers aan zijn experiment bijvoorbeeld de 10 geboden opnoemen of een erecode ondertekenen. In deze gevallen werd er niet vals gespeeld. Aan de andere kant blijkt de kans op bedrog groter te worden als het te behalen voordeel geen geld is maar een ding. Mensen nemen wel potloden en pennen mee van kantoor, maar geen geld. Daarnaast plegen mensen makkelijker bedrog als iemand anders met wie ze zich identificeren dat ook doet.

En zo kan een glijdende schaal ontstaan, zoals bijvoorbeeld tijdens de bankencrisis. Er werd gehandeld in abstracte financiƫle producten, oneerlijk gedrag werd beloond en leiders gaven het verkeerde voorbeeld. Het doet je vrezen voor de invloed van Donald Trump, die dagelijks zijn gebrek aan integriteit toont, op de eerlijkheid in de Amerikaanse samenleving.

Site Footer

Sliding Sidebar

Social Profiles

Contact

E-mail
melanie@melanielemmen.com